Mesleki Profil Detay

Ahmet Çelikkollu

4ay önce

Projede belirtilen beton dayanımınin, yerinde dökülen beton ile uyumlu olması, betonarme taşıyici sistemlerde önemli. Bu yuzden yerinde dökülen betonlardan numuneler alınmakta ve kontrol saglanmakta. Yapılan hatalardan biri , beton dökümü aşamasında, beton numunelerinin beton mikserinin cıkış noktasından alınmasi. Beton numuneleri, dökülen döseme/kiris/kolondan alınir. Yani likit beton hortumdan döşemeye dökülür, personel gelir dösemedeki likit betonu numune kabına doldurur. Yapilması gerekli işlem budur. Amacta numune sonucunun mümkün mertebe dökülen beton dayanımına eşit olmasidır, gercek degere yakın olmasıdır. Mikser agzindan alinan beton numunesi hiç bir anlam ifade etmez, yok hükmündedir. Mümkunse numune alım işlemi bu sekilde resimlenmelidir. Bir dıger hususta alinan numune sonuclarının 7 günlük ve 28 gunlük kirım(basınç dayanımı) sonuclarıdır. Standartlarin istedigi sonuca yani proje dayanimina uygun beton olup olmadığina bu şekilde karar verilir. 28 günluk dayanım önemlidir ve proje beton dayanimının 28 gün sonunda saglanması gerekir. 7 gunluk sonuçlar ise sadece betonin dayanım almasının nasil gittiği hakkında bilgi verir pek fazla anlam ifade etmez. 7 gunlük beton sonuclarina göre beton UYGUN yada UYGUN DEGIL gibi bir çikarım yapilamaz. Eger numune kirılmaları sonucu çıkan beton dayanım degerı, projedeki beton dayanım degerinden daha küçukse sorun var demektir. Bu durumda RUJSAT VE EKLERINE AYKIRI YAPI nedeniyle 36 ve 42 maddeler gereği bina hemen mühürlenmeli ve yapı tatil edilmelidir. Bundan sonra bina hakkında ruhsata aykirı yapıdan islemler tesis edilmeli ve metrekareye bagli olarak ilgili belediyece cezai mueyyideler encumence uygulanmalidir. Projeye dayanimindan daha düsuk bu bina artık mevcut durumdadır çünkü beton dökülmüştür. Dolayisiyla bina icin artık mevcut yapıların ele alindıgi TBDY2018 'in 15.bölüm hukümleri devreye girer. Yapi mühurlendikten sonra, mevcut beton durumuna göre (düsük beton dayanımi, guvenlik katsayisi=1) yapi kendisine uygun metodla performans analizine sokulmali ve performans analizi neticesi sonucuna göre binanin devamina yani muhurun sokulmesine yada güçlendirilmesine karar verilir. Yapilan yanlislardan biri, 28 gunlük beton dayanıminin uygun olmadıği durumlarda, bina muhürlenmeden, yani 36 ve 42.maddelere göre islem yapilmadan ilgiliden direkt performans analizi istenmesidir. Yeni tasarlanan bur yapidan perfirmans analizi istenmesi icin bir dayanak gerekir, resmi islem gerekir. Yapıda ruhsata aykirilik belgeye baglanmadıktan sonra performans analizi istemek uygun degildir. Bu muhurleme, tutanaklar, performans analiz sonuclarida ruhsat dosyasi icine ileride incelenebilir/teftiş edilebilir düşüncesiyle konulmalıdır.

Ahmet Çelikkollu

2ay önce

Depremde ayakta kalan binaların ortakk bir özelliği vardır: Birleşim bölgelerinin ayakta kalması. Depremde birlesim bolgeleri ayakta ise binada ayaktadır, depremde birlesim bölgeleri ayakta degilse binada ayakta degildir. Betonarme birlesım bolgeleri asagıda sekilde dizayn edilirse ayakta kalabilir:

1... Kolon sıklaştırma bölgesindeki etriye ve cirozlar aynı şekilde kolon kiriş birlesim yerinde devam edecek ve tel ile ana donatilara/etriyelere bağlanacak

2... Mesnet donatılari arasindaki net acıklik 2 cm den daha az olmayacak.

3...Güçlu kolon kontrolü sağlanmış olacak.

4...Kolon kiriş kesme güvenlik kontrolü sağlanmış olacak.

Ahmet Çelikkollu

2ay önce

Depremde ayakta kalan binaların ortakk bir özelliği vardır: Birleşim bölgelerinin ayakta kalması. Depremde birlesim bolgeleri ayakta ise binada ayaktadır, depremde birlesim bölgeleri ayakta degilse binada ayakta degildir. Betonarme birlesım bolgeleri asagıda sekilde dizayn edilirse ayakta kalabilir:

1... Kolon sıklaştırma bölgesindeki etriye ve cirozlar aynı şekilde kolon kiriş birlesim yerinde devam edecek ve tel ile ana donatilara/etriyelere bağlanacak

2... Mesnet donatılari arasindaki net acıklik 2 cm den daha az olmayacak.

3...Güçlu kolon kontrolü sağlanmış olacak.

4...Kolon kiriş kesme güvenlik kontrolü sağlanmış olacak.

Ahmet Çelikkollu

5ay önce

Depremlerde üst yapi hemen hemen sorunsuz olmasina ragmen " DEVRİLMİŞ" binalar gördük. Asagida görselde böyle bir bina paylaştım. Bu binalar neden devrilir? Davranışi bilmeyen, kulaktan dolma bilgilerle görev yapan teknik insanlar görseldeki gibi "YAN YATMIŞ" bir bina gördügünde hemen konuyu sıvılaşmaya bağlarlar, sıvılaşma olmuş, bina yan yatmış. Oysa bu yorum dogru degildir/olmayabilir. Kaya bir zemine oturan binada yan yatabilir, aluvyon bir zemine oturan binada yan yatabilir, kisacasi bir binanin devrilmesi icin illa sıvılasma ve zemin sorunu gerekmez. Konuya teknik olarak bakmak gerekir. Devrilme icinde bina temel zemininde "negatif gerilme" olması gerekir, yani zeminde çekme kuvveti olusması gerekir. Zemin yapi itibarıyla basınç dayanımı olan bir unsurdur, zeminde cekme olusursa yani bina temeli havaya kalkmaya çalısırsa zemin bunu aşaği indirmeye calısmaz, temel rahatca kalkar. Eger temel zemininin bir bolumunde negatif gerilmeler olusuyorsa(ozellikle deprem kombinadyonlarinda) bu bina deprem aninda devrilebilir. Dolayısiyla zeminden bagimsiz olarak negatif gerilme kontrolüne tasarimlarda onem verilmelidir. Negatif gerilme kontrolü yazilim sonuclarinda da mutlaka kontrol edilmelidir, negatif gerilmeler varsa temel sistemi hatta taşiyici sistem degiştirilmeli en kötu temel zemininde gerilmenin SIFIR olması saglanmalıdir(SIFIR=ne basinc ne cekme var) . Proje denetleyicileri de temellerde her meshte(sonlu eleman parcasinda) tek tek bu negatif gerilmeyi kontfol etmelidir. ZA zeminde, ZB zeminde, ZC zeminde, ZD zeminde, ZE zeminde yapilan temellerin her birinde negatif gerilme olusmasi mumkundur, negatif gerilme tasiyici sistemin geometrisiylede ilintilidir. Asagidaki gorselde devrilen bir binayi gormektesiniz...Negatif gerilme olusuyorsa tasiyici sisteminizi degistireceksiniz demektir...

Ahmet Çelikkollu

7ay önce

Iki perde uzun yönü arasina kiriş atmaktan bazen kacınılıyor, yada iki perde uzun yönü arası mesafe uzun tutularak nispeten kısa mesafeli kiriş atılmasi engellenmeye çalışılıyor. Hatta bu durumu yani iki perde/perde parcasi arasina kısa kiris/bağ kirişi atmayı zararli görenlerde mevcut. Asağıya bir gorsel ekledim, görseli iyi inceleyin ve yorumlayın. Gorselde ne görüyoruz? Iki tane perde/perde parcası ve bu perdeler/perde parcaları birbirine yakın. Arada kısa bir kiriş/bag kiriş var. Soldan (V) deprem kuvveti etkidiginde ne olur? Perdelerin uzun yonde rijitligi çok fazla oldugundan(b x h3/12 ve (h) perdenin uzun ebatı), buna baglanan kiristede Toplam ( M) sıfır gereği, tam birlesim noktasinda, yani kiriş ucunda büyük moment okusacaktir, ancak birlesim noktasindaki moment bu şekilde sıfır olabilir. Kiris uc noktalarinda buyük moment demek(V=Msol+Msag)/L) geregi o kısa kiriste/bağ kirisinde büyuk kesme kuvvetleri ortaya çıkacak demektir. Bu yuzden tasarimci bu kiriste kesme kuvvetine karşî büyuk caplı sık etriyeler, çapraz donatılar kullanmak zorunda kalacaktır. Bu yuzden tasarımcı buyuk kesme kuvvetleri nedeniyle perde/perde parcası arasina kısa kiris koymaktan kaçinmakta hatta bunu zararlı gormektedir. Oysa bu kesme kuvvetini alacak sekilde fazla etriyede olsa capraz donatida olsa dizayn yapilabilir. Gorselde kiris uclarinda olusan siyah noktalar gosterdim. Bu siyah noktalar kirisin uclarinda olusan büyuk momentler dolayisiyle kirisin her iki ucunda akan mesnet donatilarini temsil etmektedir. Dolayisiyla cok buyuk momentlerden dolayi akan bu kiris uc noktalarinda plastik mafsallar olusur(donati akmış) . İste bu plastik mafsallar deprem enerjisini sönumleyen/yutan mekanizmalardir, sunekligi artiran mekanizmalardır. Keske kiris uclarinda bu plastik mafsallari her zaman elde edebiliseniz ve deprem enerjisini sönümleyebilseniz. Deprem enerjisini sönümleyen bu iki perde arasindaki nispeten kisa kirisler(bag derecesi 0.33'ten büyük ve 0.33'e cok yakin durum) bulunmaz bir nimettir. Bu nimetten yararlanmak gerekir. Birbirine cok yakin perdeler yapmak ve bag derecesini ayarlamak ve birbirine yakin bu perdeleri kirislerle baglamak cok iyi bir çözümdür. Bu durumlarda kiris atmaktan kesinlikle kacinmayın. Ama o bağ kirislerini etriye ve capraz donatı anlaminda iyi donatin. Gorselde bu durumda kiriş uc noktalarinin nasıl plastik mafsal haline geldigini gösterdim. Plastik mafsal burada olusacak, gözle gorulebilir hasar/catlak anlamindadir, ama bu hasar yani plastik mafsallar hayirlı bir hasardır. Tasarimlarinizda bu davranıştan yararlanın...

Ahmet Çelikkollu

9ay önce

Kirissiz dösemeli betonarme mevcut binalarda da performans analizi yapılmasi gerekebilir. Ancak TBDY2018 in mevcut binaları ele aldığı 15.bolumu incelerseniz, betonarme kirissiz dösemeli sistemlerde performans analizinin kriterleri hakkinda bilgi vermez. Kirisli dosemeli sistrmlerdeki kolon uclarindan, kiris uclarindan bahseder. Bu durum kirissiz betonarme tasiyici sistemlerde performans analizi yapilmamasi gerektiği anlamına gelmez. Kirissiz dosemeli sistemlerde de kolonlar arasinda, sanal olarak kolonlari birkestiren mesnet bolgeleri vardir, bu bolgeler kolon seritleri olarak bilinir ve standartlarda gecer. Kolon seritlerinin genisligi de bilindigi uzere TS500 de verilmistir. Tasarimda da zaten bu kolon seritleri dikkate alinir/alinabilir. Modeldede bu kolon seritleri ozellikleri ebatlari ve icindeki donatiya gorei adeta bir kiris gibi modellenerek, uc noktalari plastiklesme noktaları(plastik mafsal) kabulü ile performans analizi yapilabilir...

Ahmet Çelikkollu

8ay önce

Türkiyede malesef ýuksek katlı binaların dayanımi daha iyi. 3 katlı bir bina ile 10 katlı bir binanın tasarım felsefesi aynı, ama 10 katlı bir bir binanın deprem dayanımı 3 katlı binaya göre daha iyi. Neden çünkü usta, işçi, kalipçı, demirci, santiye şefi, yapi denetim denetçileri nasilsa bina 3 katlı diye onem vermiyorlar denetlemiyorlar, özen gostermiyorlar. Ama bina 10 katli olunca korkuyorlar, daha iyi denetliyorlar, daha milimetrik calısiyorlar. Tasarim felsefesi ayni olmasina ragmen bu ýuzden nispeten yuksek binalarin deprem performansı iyi... Tek katlı binayi denetlerken/imal ederkende özen göstermek gerek, çok katlı binayı denetlerken/ imal ederken özen göstermek gerek...