Yapı Müteahhitleri Yönetmeliğinde Kritik Düzenleme: Usulsüz Belge Kullanımına Fren ve Süre Uzatımı Kararları Resmi Gazete’de

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan "Yapı Müteahhitlerinin Sınıflandırılması ve Kayıtlarının Tutulması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", 27 Ocak 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi,. İnşaat sektörü temsilcilerini yakından ilgilendiren bu düzenleme, hem sahte belge kullanımıyla mücadelede sert tedbirler içeriyor hem de devam eden projeler için kritik süre uzatımlarını kapsıyor.

Hileli Belge ile Kazanılan Deneyimler Artık Geçersiz

Yönetmelikte yapılan en dikkat çekici değişikliklerden biri, yetki belgesi iptaline neden olan fiillerle ilgili oldu. Yeni düzenlemeye göre, yanıltıcı bilgi, sahte belge veya yetki belgesi grubunun izin verdiğinden fazla iş üstlenilmesi gibi nedenlerle (Madde 20, fıkra 2, a, b, c bentleri) iptal edilen bir yetki belgesi grubu kullanılarak yapılan işler, artık iş deneyim belgesi olarak kullanılamayacak,. Bu hamle ile Bakanlık, usulsüz yollarla üst sınıflara geçmeye çalışan firmaların önünü kesmeyi ve haksız rekabeti engellemeyi hedefliyor.

Sektördeki firmalar için adil bir rekabet ortamı yaratmayı amaçlayan bu madde, usulsüz şekilde alınan belgelerle tamamlanan projelerin, gelecekteki ihalelerde veya sınıf yükseltme başvurularında referans gösterilmesinin önüne geçiyor.

"Bilmesi Gereken" İbaresiyle Sorumluluk Alanı Genişledi

Yönetmeliğin 20. maddesinde yapılan bir diğer değişiklik ise başvuru sahiplerinin sorumluluklarını artırıyor. Mevcut yönetmelikteki "başvuru sahibinin kusuru sonucu" ibaresine ekleme yapılarak, "başvuru sahibinin başvuru tarihinde gerekli şartları sağlamadığını bildiği veya bilmesinin gerektiği durumlar" da cezai müeyyide kapsamına alındı.

Bu değişiklik, profesyonel müteahhitlerin başvuru süreçlerinde beyan ettikleri bilgilerin doğruluğundan emin olmaları gerektiğini, "bilmiyordum" savunmasının artık geçerli olmayacağını gösteriyor. Yanıltıcı beyanda bulunanlar, olumsuz sicil almış sayılarak belirli sürelerle sistemden men edilebilecek.

Geçiş Süreleri 2026 Sonuna Kadar Uzatıldı

Yönetmelik değişikliği, sektörde devam eden projelerin aksamaması için önemli süre uzatımlarını da beraberinde getirdi:

1. Sözleşmeli İşlerde Yeterlik Aranmaması: Noter onaylı inşaat yapım sözleşmesi düzenlenmiş ancak henüz yapı ruhsatı alınmamış işlerde müteahhit yeterliği aranmaması uygulaması 31/12/2026 tarihine kadar uzatıldı,.

2. Kooperatiflere Ek Süre: Ticaret siciline tescil edilmiş yapı kooperatifleri için getirilen kısıtlamalar (Madde 14/3-ç), 30/6/2026 tarihine kadar uygulanmayacak,. Bu sayede mevcut kooperatiflerin projelerini tamamlamaları için ek zaman tanınmış oldu.

3. Tek İş Uygulaması (Parsel Bölünmesi): Aynı parselde bulunan birbirinden bağımsız blokların yapım işlerinin kısımlara bölünerek (tek iş sayılmadan) yapılabilmesine olanak tanıyan düzenlemenin süresi de 31/12/2026 tarihine kadar uzatıldı,.

Sektöre Etkileri ve Beklentiler

Bu değişiklikler, özellikle büyük konut projeleri ve kentsel dönüşüm alanlarında faaliyet gösteren müteahhitler için nefes aldırıcı nitelikte. Özellikle "tek iş" uygulamasındaki süre uzatımı, büyük parsellerde etaplar halinde proje yürüten firmaların finansal ve teknik yeterliliklerini daha esnek yönetmelerine olanak tanıyor.

Bakanlık yetkilileri, yapılan değişikliklerin haber ve duyurularla sektöre iletildiğini, amaçlarının hem denetimi sıkılaştırmak hem de piyasa gerçeklerine uygun esneklikler sağlamak olduğunu vurguluyor. Düzenleme ile birlikte personel istihdamı ve şantiye süreçlerinin de kesintiye uğramadan devam etmesi hedefleniyor. Sektördeki tüm paydaşların, özellikle yeni eklenen "bilmesi gerektiği" hukuki sorumluluğuna dikkat ederek başvuru süreçlerini titizlikle yönetmeleri gerekiyor.

Değişikliklerin, şantiye şeflerinden tedarik zincirindeki aktörlere kadar geniş bir yelpazede etkilerinin hissedilmesi bekleniyor. Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelik hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girmiş durumda.